Nếu bạn là fan cuồng của các bài viết vô cùng tuyệt vời tại Action English thì bạn không thể bỏ qua bài viết này. Còn nếu bạn là lần đầu tiên biết đến Action English thì đây là bài viết khiến bạn phải tìm hiểu Action English là gì?

Tại sao tôi có thể khẳng định theo một cách ngông cuồng như vậy?

Đây là bài viết dựa trên khoa học về não bộ, nghiên cứ hàng đầu và những phương pháp đột phá nhất để học tiếng anh. Hơn thế nữa nếu bạn đang học tiếng anh rất nhiều giờ đồng hồ mà chưa tiến bộ, đây là bài viết giúp bạn học ích mà đạt hiệu quả. Nếu bạn không biết bắt đầu học tiếng anh từ đâu, đây là bài viết hướng dẫn từng bước chính xác để bắt đầu. Nếu bạn bận rộn, không có nhiều thời gian, nhưng lại muốn có kết quả vượt trội, bài viết này viết ra để dành riêng cho bạn.

Có một câu nói rất hay “thật điên rồ nếu làm theo cách cũ nhưng vẫn mong đạt được kết quả mới.” Bạn thấy đấy, con người luôn muốn sống trong vòng thoải mái của chính mình. Chúng ta thường đến cùng 1 quán café, đi một con đường, chơi cùng 1 đám bạn, ăn một quán ăn,… hết ngày ngày qua tháng khác. Trong công việc thì họ chăm chỉ làm, làm, làm… họ muốn làm để tạo ra thật nhiều kết quả. Trong học tập, đặc biệt là học tiếng anh, họ cũng học, học, học theo những phương pháp mà họ biết trong suốt nhiều tháng trời. Tôi không biết, có bao giờ bạn rơi vào trường hợp như vậy chưa? Và có khi nào bạn tự đặt ra câu hỏi “làm sao để mình học ít, nhưng lại hiệu quả cao” hay chưa?

Thế giới ngày càng thay đổi nhanh đến chóng mặt. Lúc trước, xã hội cần sự siêng năng và cần cù, ngủ muộn hơn chó dậy sớm hơn gà. Làm đồng từ sáng đến tối khuya mới về. Nhưng từ khi công nghệ phát triển, có máy cày, máy cấy,.. chỉ cần 1 tiếng làm việc cũng đem lại kết quả 1 ngày so với thời xưa. Câu hỏi đặt ra ở đây, điều gì khiến mọi việc thay đổi?

Công nghệ!

Nghe tiếp câu hỏi này, điều gì xảy ra nếu người nông dân bảo thủ, không áp dụng công nghệ tiên tiến vào trong sản xuất? Họ sẽ đi chậm, và bị xã hội đào thải.

“Câu chuyện của cậu cũng hay đấy Stephanie, nhưng điều này có liên quan gì đến tôi và việc học tiếng anh của tôi?”

Đầu tiên tôi đã phân tích sự thành công trong việc học tiếng anh phụ thuộc phần lớn và tư duy, nền tảng và sự say mê. Bạn có thể đọc hai bài viết đó trước.

Thứ hai, đồng ý rằng sẽ không có điều gì là hoàn hảo, không có điều gì là tốt nhất. Nhưng nếu xét ở thời điểm hiện tại của chúng ta, thời gian có hạn, nguồn lực có hạn, trí thông minh có hạn. Sẽ tồn tại những phương pháp học tiếng anh nhanh nhất. Hãy liên tưởng những phương pháp học tập như các con đường. Bạn đang đi lạc vào mê cung tiếng anh. Nếu bạn có ai đó hướng dẫn cho bạn con đường đến đích ngắn nhất, thì chắc hẳn người tốt bụng ấy phải biết những con đường tắt, ít kẹt xe, tránh đèn đỏ,… họ là những người đã thông thạo địa hình ở đây. Trong áp dụng các phương pháp học tiếng anh cũng vậy, bạn có thể nhờ sự giúp đỡ, hoặc tự đi, sai và sửa sai… Tự học là tốt, tự mày mò phương pháp là tốt. Nhưng tại sao bạn phải vất vả như vậy trong khi đã có tôi và Action English ở đây.

BÍ KÍP HỌC ÍT HIỂU NHIỀU

Lúc mới tập đi xe máy, tôi biết rằng, tôi muốn đi nhanh hơn, tôi phải vặn tay ga nhiều hơn nữa. Nhưng có một chuyện khá điên rồ xảy ra, xe tôi chỉ đạt 40km/h khi đã max ga. Bạn biết đấy, bình thường xe tôi có thể đạt đến 100km/h. Vì đó là những lần đầu tiên đi xe, nên tôi vô tình dẫm phải chân phanh khiến xe đi chậm. Lúc đó, tôi nhận ra rằng, để mình đi nhanh hơn, đôi khi chỉ cần nhả chân phanh.

Bạn có đang tự nhìn lại bản thân mình “xem thử mình có đang bóp phanh trong cuộc đua nào không?”

Chúng ta luôn có những cái phanh vô hình, rất khó nhận ra. Đó có thể là những thói quen chưa tốt, có thể là những thứ tốt (không phải tốt nhất), có thể là những việc không mang lại kết quả,… Thật sự, chúng ta có rất nhiều chiếc phanh. Nhưng có một nghịch lý ở đây, nếu chúng ta là người mới bắt đầu, thì sẽ rất khó nhìn nhận ra những chiếc phanh đó. Nếu bạn không nhìn nhận được thì bạn không thể thay đổi tình hình. Giống như ở trên, nếu bạn cứ áp dụng một phương pháp mà mình nghĩ là hiệu quả (thực tế thì không) cho việc học tiếng anh của mình suốt nhiều năm. Giả sử đó là chiếc phanh, thì bạn đã bị chậm lại rất nhiều so với bạn bè đồng trang lứa rồi.

Vậy chúng ta phải làm gì? Đơn giản thôi, loại bỏ những thứ chưa hiệu quả đến với những thứ hiệu quả hơn. Loại bỏ những thứ tốt hơn để đến với những thứ tốt nhất. Tìm kiếm và thử nghiệm những phương pháp hiệu quả cao thay thế những phương pháp lạc hậu.

Tôi là người luôn tư duy theo khoa học, và những gì tôi nói với bạn cũng vậy. Bạn có biết nguyên lý 80/20?

80% kết quả được tạo thành từ 20% công việc.

Bạn thấy đấy, nếu như thế, bạn sẽ lãng phí 80% thời gian và nỗ lực chỉ để tạo ra 20% kết quả còn lại. Tưởng tượng xem, nếu chúng ta dùng 80% thời gian này tập trung vào 20% công việc kia, thì kết quả chúng ta đạt được sẽ tăng nhanh đến mức nào. Điều này tôi gọi là “học nhiều không bằng học thông minh.” Lúc nhỏ tôi hay thắc mắc tại sao có rất nhiều bạn, người ta dành thời gian học tập rất ít, nhưng kết quả khi nào cũng đứng nhất lớp. Và sự thật thì, thông minh chỉ chiếm một phần nhỏ, sự quyết định phụ thuộc vào phương pháp bạn đang dùng.

Vậy bạn đang có những cách nào để học tiếng anh:

  • Học từ vựng như thế nào?
  • Luyện nghe như thế nào?
  • Luyện nói như thế nào?

Hãy tự xem xét liệu đó có phải là những phương pháp tốt nhất hay chưa? Bạn biết không, khi bạn hỏi, bạn sẽ có câu trả lời. Vì vậy hãy thực hành hỏi bản thân thường xuyên nhé.

Quay trở lại nguyên lý tuyệt vời của chúng ta 80/20. Tôi hiểu bạn cũng đã biết rằng, chỉ cần 3000 từ vựng tiếng anh thông dụng, bạn sẽ hiểu được 90% tiếng anh. Bạn biết không? Lần đầu tiên tôi nghe đến khái niệm này, tôi như vỡ òa vì sung sướng. Tôi nhìn vào cuốn 50,000 từ vựng mới mua của mình và gào lên “chỉ 3000 từ thôi sao.” Sau đó, tôi viết xuống những từ mà mình biết xem đã đủ 3000 từ chưa? Bây giờ nhìn lại mới nhận ra đó là một hành động ngớ ngẩn.

Nhưng khi bạn đọc đến đây, chắc bạn cũng đồng ý với tôi rằng, nếu chúng ta có phương pháp đúng thì chúng ta sẽ tiến bộ rất nhanh. Bởi vì, bạn chỉ cần đầu tư 20% vào phương pháp đúng, nó sẽ đem lại 80% kết quả.

Tư duy giúp bạn có niềm tin, tầm nhìn, kiên trì trong cuộc hành trình học tiếng anh, còn phương pháp như phương tiện di chuyển, nó giúp bạn đi nhanh hơn và không bị lạc đường.

Có thể bạn tự hỏi rằng, thế phương pháp học tiếng anh nào đem lại hiệu quả cao? Đừng lo lắng, trong bài viết này, tôi sẽ cung cấp cho bạn rất nhiều phương pháp hiệu quả để giúp bạn tiến bộ vượt bậc trong vài tháng tới.

LẶP, LẶP, LẶP

Để có thể thành công nhanh trong tiếng anh, tôi cho bạn một công thức gồm 3 từ: lặp, lặp và lặp.

Tôi từng đã có thời gian khốn đốn vì đã học rất nhiều nhưng rồi lại quên đi rất nhanh. Đặc biệt là từ vựng và ngữ pháp tiếng anh. Tôi tự hỏi rằng, có phải mình chưa có duyên với môn tiếng anh hay không? Bạn thì sao, có như tôi không?

Như tôi đã nói ở trên, tôi học nhiều mà không giỏi, không phải do tôi ngu, mà chỉ vì tôi đang áp dụng sai phương pháp. Quả thật là như vậy, tôi dành nhiều thời gian học từ mới, học thì mới, nghe audio mới, cấu trúc mới… nhưng thời gian để ôn tập lại thì gần như bằng không. Bạn biết đấy, hầu hết mọi người đều thích những thứ mới mẻ, tôi cũng không ngoại lệ. Đấy là điều tốt, nó mang đến cho chúng ta tinh thần tò mò và khám phá hết sự thú vị trong cuộc sống này. Nhưng có một điểm trừ, đối với tiếng anh thì đó là tư duy cấm kỵ. Bạn nên chắc những kiến thức đã học, ôn tập thường xuyên… rồi mới nên chuyển qua học kiến thức mới.

Tôi không biết học được điều này từ đâu, nhưng kể từ khi tôi có tư duy đó, sự nghiệp tiếng anh của tôi lên một nấc thang mới. Hơn thế nữa, tất cả giảng viên và học viên tại Action English, họ đều đồng ý phương pháp “lặp đi, lặp lại” vô cùng hiệu quả.

Và bạn biết không, khi tôi thành tài, tôi mới nhìn lại quá trình mình đi và ngộ ra một điều. Bản chất để thành thạo ngôn ngữ là những phản xạ có điều kiện. Có thể mơ hồ với bạn hiện tại, nhưng tôi sẽ ví dụ minh họa ngay sau đây:

Khi ai đó hỏi bạn: “How are you?”, theo phản xạ tự nhiên qua 6 năm đào tạo ở nhà trường, bạn sẽ trả lời “I’m fine, thank you.”

Bạn không cần phải nghĩ ngợi “How are you?” có nghĩa là gì ta? Và bạn cũng không phải nghĩ ra câu trả lời bằng tiếng Việt rồi chuyển nghĩa sang tiếng anh nữa. Mọi thứ đều tự động…

Tại sao lại như thế…

Suốt 6 năm học phổ thông, chúng ta được dạy rằng, khi ai đó hỏi “How are you?” bạn sẽ trả lời “I’m fine, thank you”. Và bài học đó được lặp đi, lặp lại rất nhiều lần, đến nỗi chỉ cần ai đó hỏi, bạn sẽ ngay lập tức trả lời mà không cần suy nghĩ.

Vậy sẽ ra sao nếu tất cả từ vựng, cấu trúc, mẫu câu bạn đều có phản xạ như vậy? Bạn không cần phải chuyển nghĩa sang tiếng Việt (đây là cách học sai lầm). Bạn sẽ giao tiếp được tiếng anh, đọc hiểu không cần dùng google dịch, nghe không cần sub.

Tôi đã từng phân tích rồi, Tiếng Việt cũng là một ngoại ngữ khi ta còn bé và ta đã nghe bố mẹ, những người xung quanh lặp đi lặp lại nó suốt bao nhiêu năm qua. Nó đi vào tiềm thức của ta. Cũng như vậy, đó là cách để bạn bức phá tiếng anh, như cái cách mà bạn học tiếng Việt.

Tôi sẽ phân tích sâu hơn về bản chất. Đây là một bài học quan trọng, nó sẽ thay đổi cách học sai lầm của bạn từ trước đến giờ, hãy chuẩn bị dây an toàn và xuất phát nào.

Ý THỨC VÀ TIỀM THỨC

Khi nhắc đến đây, tôi định kể cho bạn câu chuyện tập đạp xe đạp của mình. Nhưng tôi nghĩ chắc bạn đã nghe quá nhiều lần rồi, và tôi liên tưởng đến câu chuyện khác.

Nhưng trước khi nghe tôi kể chuyện, tôi muốn giúp bạn phân biệt rõ cho bạn biết ý thức và tiềm thức là gì?

Bạn tiếp nhận thông tin, phản ứng lại thông tin bằng ý thức và tiềm thức. Khi bạn dùng suy nghĩ của mình để phản ứng lại câu hỏi, hoàn cảnh, suy nghĩ đáp án… thì đó thuộc phần ý thức của bạn. Ví dụ như tôi bảo bạn “Đừng nghĩ về con gà trống đang bay”, ý thức của bạn bắt đầu hoạt động, nó điều khiển não bạn không nghĩ về “con gà trống đang bay”. Chìa khóa ở đây là gì? Bạn sẽ điều khiển được ý thức.

Tiềm thức là gì? Nếu bạn đã từng học qua sinh học lớp 11. Bạn được học về phản xạ có điều kiện. Thì tiềm thức là một phản xạ có điều kiện. Hay cũng có thể gọi những sự việc được lưu vào trí nhớ dài hạn, bạn sẽ rất khó để quên nó đi. Giống như việc bạn đi qua nơi nào đó, nghe bản nhạc nào đó. Những kỷ niệm chợt ùa về, đó có thể là tình yêu đầu của bạn, có thể là những ngày vui vẻ tuổi thơ… Cảm xúc dường như sống lại. Đấy chính là lúc tiềm thức hoạt động. Vì sao cảm xúc lại sống lại, đơn giản vì khi bạn nghe bản nhạc đó, bạn có cảm xúc đang yêu… và lúc này bạn đang dùng nhận thức (ở tầng ý thức). Nhưng qua quá trình lặp đi lặp lại…. não bộ sẽ ghi dấu vào tầng tiềm thức của bạn, tạo thành phản xạ có điều kiện. Và sau này chỉ cần bản nhạc đó được bật lên, tâm hồn của bạn sẽ dâng trào trong cảm xúc ngọt ngào.

Có thể bạn đang tự hỏi, ý thức và tiềm thức thì cái nào quan trọng hơn? Câu trả lời, khi bạn đưa ra quyết định gì đó, phản ứng lại hoàn cảnh nào đó, ý thức chỉ quyết định 10% thôi, còn kết quả phụ thuộc vào tiềm thức 90%. Bạn không tin ư? Hãy quay lại yêu cầu của tôi “Đừng nghĩ về con gà trống đang bay”. Xét theo khía cạnh ý thức, bạn sẽ biết rằng mình không được nghĩ. Nhưng liệu bạn có nghĩ hay không? Câu trả lời là có. Vì cụm từ “con gà trống” và “đang bay” đã ăn sâu vào tiềm thức của bạn ở vùng ngôn ngữ. Chỉ cần khi nhắc đến con gà trống, não của bạn sẽ liên tưởng đến hình ảnh con vật màu vàng, hai chân, có cánh, mào đỏ. Tương tự như vậy “đang bay”, bạn sẽ nghĩ đến trời xanh và tiến về phía trước. Nếu ghép cụm lại, hình ảnh con gà trống đang vẫy cánh xuất hiện trong não của bạn. Đây là phần làm việc của tiềm thức, ý thức không thể cản được.

Một điều cực hay ở đây? Bạn có còn nhớ tôi nói rằng, cách học từ vựng lúc trước giờ của chúng ta bị sai không? Giả sử nhé, chúng ta học từ “Chicken” bạn sẽ học nghĩa tiếng việt là “con gà” sau đó rồi bạn mới liên tưởng đến hình ảnh con gà. Điều này làm chậm tốc độ phản xạ của bạn. Nếu bản chất ngôn ngữ như nhau, xét theo một góc độ khác, con gà và chicken nó không có nghĩa lý gì, chỉ là một âm thanh. Nếu bây giờ âm thanh “con gà” do miệng bạn phát ra ứng với hình ảnh con gà, thì bây giờ hãy làm tương tự với từ “chicken” hãy liên tưởng đến hình ảnh con gà.

Có thể bạn đang tự nói với bản thân mình, điều này rất khó. Đúng, nhưng nó chỉ là giai đoạn đầu thôi, giống như việc chúng ta học tiếng Việt vậy, bạn cần thời gian và số lần lặp lại để cuốn băng tiềm thức hoạt động. Đấy là lý do khiến phương pháp tưởng tượng là một trong những phương pháp học từ vựng hiệu quả nhất. Tôi sẽ đề cập chi tiết phương pháp này ở những bài viết khác nhé.

Bây giờ, chúng ta quay lại với ví dụ thực tế hơn nhé, câu chuyện của tôi.

Lớp 4 tôi bắt đầu được học về máy tính, được gọi với cái tên “tin học.” Bạn biết đấy, những ngày tháng đầu học về máy tính, chúng ta sẽ học những thứ rất cơ bản như, mở máy, tắt máy, khởi động phần mềm… và không thể thiếu gõ 10 ngón.

Giai đoạn đầu rất cực khổ, đôi lúc cả 1 phút chỉ gõ được 10 từ thôi. Bạn biết đấy, đầu tiên, chúng ta phải xác định vị trí của từng ký tự ở bàn phím, sau đó xác định ký tự đó phải dùng ngón nào để gõ. Thành thật với bạn, nếu lúc đó tôi gõ chỉ 1 ngón còn nhanh hơn rất nhiều so với việc gõ 10 ngón. Đôi lúc tôi tự hỏi, tại sao mình phải cực khổ thế này, trong khi mình có thể làm nó với tốc độ nhanh hơn và vui vẻ hơn. Nó cũng như việc bạn học tiếng anh, nếu bây giờ khi bạn gặp một từ mới, bạn dịch nó ra nghĩa tiếng Việt để biết nghĩa của nó, sẽ nhanh hơn rất nhiều so với việt tra từ điển tiếng anh, rồi tưởng tượng xem nó là gì và tạo sự liên tưởng, sau đó phải học đi học lại, giống như tôi tập gõ 10 ngón vậy, thật sự rất cực khổ. Nhưng bạn biết không, sau một vài tuần, tôi bắt đầu gõ nhanh hơn một xíu, giờ đây tôi đã nhớ được vị trí các ký tự trên bàn phím, chỉ cần điều khiển cách đặt tay và sửa một vài lỗi đánh máy nữa là tôi đã thành thạo. Sau 2 tháng luyện tập, tôi đã đạt đến trình độ không cần nhìn bàn phím, không cần suy nghĩ ngón này đặt vào đâu vẫn gõ đúng theo kiểu “gõ 10 ngón”. Không dừng lại ở đó, điều đặc biệt, tốc độ gõ của tôi tăng gấp 10 lần. Tại sao lại như vậy? Tất cả dựa vào tiềm thức, lúc này tôi không cần phải dùng ý thức để điều khiển nữa, bởi vì tôi đã lặp đi lặp lại rất nhiều lần. Và não bộ đưa tất cả điều đó vào tiềm thức, tạo thành phản xạ có điều kiện, trí nhớ dài hạn.

Việc học tiếng anh cũng như vậy, nếu bạn chịu khó lặp đi lặp lại những cấu trúc, phát âm, học từ vựng… bạn sẽ tiến bộ nhanh hơn rất nhiều. Nhưng giai đoạn đầu rất chán nản và dễ dàng bỏ cuộc.

Như ở đầu tôi đã nói, có 20% công việc tạo ra 80% kết quả, thì đó là việc lặp đi lặp lại nhiều lần. Đó có thể là làm bài tập ngữ pháp, lặp đi lặp lại từ vựng, nghe đi nghe lại 1 đoạn hội thoại rất nhiều lần…

Nếu bạn đang học tập và chưa có kết quả, hãy xem lại cách học của mình. Bạn đã biết được một trong những phương pháp học tiếng anh nền tảng nhất. Nhưng đây chỉ là phần mở đầu cho một chuỗi phương pháp học tiếng anh hiệu quả tiếp theo.